Stowarzyszenie na Rzecz Gospodarczego Rozwoju Dorzecza Odry "Teraz Odra" zostało powołane przez podmioty gospodarcze prowadzące działalność związaną z Odrą - wśród nich są armatorzy, stocznie, firmy pogłębiarskie i budownictwa hydrotechnicznego, organizacje turystyczne i sportowe oraz osoby fizyczne zainteresowane Odrą. Bezpośrednim celem zawiązania Stowarzyszenia jest gospodarczy i turystyczny rozwój Dorzecza Odry.

Stale pogarszający się stan Odrzańskiej Drogi Wodnej uniemożliwia prowadzenie działalności transportowej na Odrze i jest sprzeczny z wieloma polskimi i europejskimi (unijnymi) aktami prawnymi dotyczącymi śródlądowych dróg wodnych. W związku z tym Stowarzyszenie w swoim programie działania kładzie nacisk na następujące przedsięwzięcia:

1) Przywrócenie w okresie 2-3 lat Odrzańskiej Drodze Wodnej parametrów drogi wodnej III klasy, m.in. poprzez:
a) wybudowanie wielofunkcyjnego zbiornika retencyjnego Racibórz
b) modernizację śluz Kanału Gliwickiego i Odry skanalizowanej
c) wpisanie do katalogu śródlądowych dróg wodnych Wrocławskiego Węzła Wodnego
d) oddanie do użytku stopnia wodnego Malczyce
e) rozpoczęcie budowy następnego stopnia wodnego w Lubiążu
f) naprawę uszkodzonych i zniszczonych budowli regulacyjnych na odcinku Odry swobodnie płynącej (poniżej Malczyc)
g) realizację założeń "Programu dla Odry 2006"

2) W porozumieniu i we współdziałaniu z rządem, parlamentem oraz władzami lokalnymi poprawić Projekt Narodowej Strategii Gospodarowania Wodami tak, aby uwzględniał rozwój żeglugi śródlądowej w Polsce. Naszym zdaniem w tej Strategii powinny znaleźć się następujące zapisy:
a) przyjęcie przez Polskę umowy AGN, co jest powiązane z innymi projektami europejskimi (siecią TEN-T, Środkowo-europejskim Korytarzem Transportowym CETC). Należy pilnie zgłosić całą Odrzańską Drogę Wodną, a nie jej poszczególne odcinki do sieci TEN-T
b) modernizacja i rozbudowa Odrzańskiej Drogi Wodnej do IV klasy zgodnie ze Zintegrowanym Europejskim Programem Działań na Rzecz Żeglugi Śródlądowej NAIADES, art.11 decyzji w sprawie wspólnotowych wytycznych dotyczących rozwoju transeuropejskiej sieci transportowej (Sieć TEN-T), oraz tzw. Białą Księgą Transportu Unii Europejskiej, a w perspektywie także połączenie Odry Kanałem Łaba-Odra-Dunaj z systemem dróg wodnych innych dorzeczy rzek europejskich
c) rozwój pozostałych dróg wodnych w Polsce (w tym Drogi Wodnej Odra-Wisła) oraz integracja polskich dróg wodnych z siecią dróg wodnych zarówno na Zachodzie jak i na Wschodzie Europy

Dla zrealizowania przedstawionych celów należy:

1) Krajowy Zarząd Gospodarki Wodnej podporządkować bezpośrednio rządowi, co pozwoli na to by Prezes KZGW był dysponentem finansowym pierwszego stopnia i zniweluje istniejący stan rozdwojenia kompetencji w sprawie dróg wodnych. KZGW na wzór Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad należy wyposażyć w odpowiednie instrumenty prawne i finansowe do realizowania inwestycji.

2) zorganizować administrację wód w podziale zlewniowym, a nie powielającym podział terytorialny kraju. Umożliwi to spójną politykę w dziedzinie gospodarowania wodami dorzecza, w tym także w sprawie rozwoju dróg wodnych.

3) dyrektorom zlewni nadać status poborcy podatków i opłat za gospodarcze korzystanie z wód. Po odprowadzeniu ustawowej części do budżetu centralnego, zarządzający zlewnią pozostałe środki przeznaczy na utrzymanie i rozwój infrastruktury zlewni (w tym dróg wodnych), co koresponduje z art. 5 i 9 Ramowej Dyrektywy Wodnej.
Korzyści wynikające z tak postrzeganego rozwoju dróg wodnych i całego dorzecza są wielorakie:

1) odciążenie zatłoczonych dróg kołowych w przewozach - głównie ładunków masowych i niebezpiecznych (paliwa, oleje, chemikalia)

2) realizowanie niemożliwych na drogach kołowych i kolei przewozów wielkogabarytowych

3) modernizację floty (jednostki napędowe ekologicznie czystsze), wprowadzenie specjalnych jednostek pływających do czyszczenia i napowietrzania wód

4) lepsza kontrola i sterowanie spływem wód w celu uniknięcia deficytu w okresach suszy i zapobieganie powodziom w okresach wezbrań

5) przez lepsze głębokości szlaku usprawnienie akcji lodołamania i szybszy spływ lodów, co likwiduje zagrożenie zatorami i powodziami zimowymi

6) poprawa bilansu wodnego w glebie i zwiększenie naturalnej retencji wzdłuż biegu rzeki

7) poprawa jakości wód w obszarze dorzecza, rozwój turystyki, wędkarstwa i rekreacji wodnej, lepsza ochrona środowiska przyrodniczego

8) szanse na rozwój regionów słabszych przemysłowo dzięki turystyce i usługom pokrewnym (hotelarstwo, gastronomia)

9) rozwój energetyki ze źródeł odnawialnych, ograniczenie emisji CO2

Stowarzyszenie uważa, że powyższe cele są spójne z programami ochrony przeciwpowodziowej i przeciwdziałaniu skutkom suszy oraz są motorem dla zrównoważonego rozwoju wielu dziedzin ludzkiej działalności: produkcji i przetwórstwa, wydobycia surowców, transportu, rolnictwa i leśnictwa, turystyki. Ważnym elementem jest też ochrona zdobyczy cywilizacyjnych wielu pokoleń i nasza powinność wobec pokoleń przyszłych.

Prezes Stowarzyszenia - Dariusz Karkos

Dyr.ds.programowych - Andrzej Podgórski