Dziękując za zainteresowanie Powszechnym Zjazdem Ekonomistów, Menedżerów, Prawników i Historyków Morskich załączam do konsultacji projekt wniosków końcowych Zjazdu w sprawach żeglugi śródlądowej. Projekt wynika bezpośrednio z zapisów dyskusji, może jednak podlegać jeszcze nieznacznym korektom (akcenty, zapisy szczegółowe, zapisy nadmiarowe, wątki przegapione itp.).

Proszę o zgłaszanie uwag do dn. 5 października. Zapowiadam jednocześnie spotkanie inicjujące Polski Klaster Żeglugi Śródlądowej na ok. 25/26/27 października we Wrocławiu (zapewne w siedzibie którejś ze szkół wyższych).

---

WNIOSKI ROBOCZE w zakresie żeglugi śródlądowej (do konsultacji końcowej).

1. Polska bezwzględnie powinna przystąpić do pozozumienia AGN (European Agreement on Main Inland Waterways of International Importance) oraz do zapewnienia wskazanym w porozumieniu drogom wodnym należytych parametrów.

2. Sprawy zarządu dróg wodnych i ich infrastruktury należy bezwzględnie wyłączyć z gestii Ministerstwa Środowiska. Polityka MŚ leży w rażącej sprzeczności z zasadami
zrównoważonego rozwoju, zaś ministerstwo i podległe mu jednostki uporczywie uchylają się od wykonywania obowiązków w zakresie utrzymywania dróg wodnych.

3. W związku ze stanem dróg wodnych należy zaniechać pobierania opłat za korzystanie ze śródlądowych dróg wodnych oraz śluz i pochylni. Należy w tym celu wprowadzić
odpowiednie poprawki w ustawie Prawo wodne. Nieporozumieniem jest stanowienie i
pobieranie opłat z tyt. użytkowania dróg długotrwale nieczynnych bądź nie spełniających
minimalnych standardów, jak również opłat z tyt. obiektów nie spełniających podstawowych standardów obsługi (np. w zakresie dostaw mediów czy zapewnienia łączności).

4. Należy wydłużyć – do okresu wyraźnie dłuższego niż 5 lat – czas dzierżawy od RZGW
terenów i obiektów nadwodnych wykorzystywanych dla celów śródlądowej żeglugi
towarowej i turystycznej, m.in. w celu otworzenia możliwości korzystania ze środków
potencjalnie dostępnych w programach UE.

5. Ujednolicenia wymagają przepisy i procedury stanowione przez Urzędy Żeglugi
Śródlądowej. Celem powinno być zapewnienie swobodnego przemieszczania się jednostek między odcinkami rzek leżącymi w gestii różnych UŻŚ – przy minimalizacji procedur dokumentacyjnych i uciążliwości biurokratycznych.

6. Polityka portów morskich powinna uwzględniać potrzebę rozszerzenia współpracy z
przedsiębiorstwami żeglugi śródlądowej. Postulat ten należy uwzględnić zarówno w
ustanawianiu opłat portowych, jak i w podatku tonażowym i procedurach będących w gestii Urzędów Morskich. Wykluczone powinno być narzucanie odpłatnych usług nie
uzasadnionych potrzebami nawigacyjnymi.

7. Zrefinansowane powinny zostać straty i nakłady finansowe poniesione przez
przedsiębiorstwa (porty, przedsiębiorstwa żeglugowe oraz przedsiębiorstwa eksploatujące dno rzek) w związku ze skutkami powodzi i innymi rezultatami niewypełniania przez Ministerstwo Środowiska obowiązków w zakresie utrzymania dróg. Zrefinansowane powinny zostać m.in. nakłady ponoszone przez przedsiębiorców za wykonywanie usług udrażniania rzek w zastępstwie MŚ. Należy rozważyć wystąpienie z pozwem zbiorowym w tym zakresie przeciwko MŚ jako zarządcy dróg wodnych. Należy rozważyć wystąpienie z wnioskiem o postawienie odpowiednim ministrom środowiska zarzutów przed Trybunałem Stanu.

8. Należy wesprzeć inicjatywę Krajowej Izby Gospodarczej w sprawie powołania Polskiego Klastra Żeglugi Śródlądowej. Klaster powinien działać wg formuły szerokiego partnerstwa sfery biznesu, naukowo-badawczej, organizacji społecznych i administracji publicznej. Klaster powinien uzupełniać i wspierać działania Związku Polskich Armatorów Śródlądowych oraz biznesowe, społeczne i samorządowe inicjatywy na rzecz udrożnienia rzek i rozwoju infrastruktury dróg wodnych. Klaster powinien działać we współpracy z morskimi i międzynarodowymi inicjatywami klastrowymi.

9. Środowiska związane z żeglugą i gospodarką wodną wesprą projekt realizowany przez
Ministerstwo Infrastruktury w ramach Trzeciego Projektu Utrzymania i Rehabilitacji Dróg
(pożyczka Banku Światowego) w szczególności w zakresie wieloletniego przywrócenia
parametrów eksploatacyjnych na śródlądowych drogach wodnych w Polsce.

10. Należy przygotować społeczny projekt Polityki Wodnej Polski 2030 uwzględniający zasady zrównoważonego rozwoju, w tym kwestie gospodarczego wykorzystania rzek. Projekt zostanie przedłożony Radzie Ministrów RP i przedstawiony do społecznej konsultacji jeszcze w 2010 roku. Należy również przygotować ustawę o gospodarczym wykorzystaniu dorzeczy rzek, uwzględniającą nowe zasady zarządzania i finansowania przedsięwzięć w dziedzinie gospodarki wodnej, infrastruktury i żeglugi śródlądowej.

11. W perspektywie finansowania 2014-2020, w tym w przyszłym Programie Operacyjnym "Infrastruktura i Środowisko" powinny zostać przewidziane nakłady na gospodarkę wodną, w tym infrastrukturę dróg wodnych, przedsięwzięcia logistyczne i energetyczne. W zakresie dróg wodnych nakłady powinny uwzględniać kwotę 2 mld EURO rocznie.

Tekst został sporządzony na podstawie dyskusji w trakcie paneli Zjazdu oraz wniosków końcowych dotyczących pracy paneli: "Wisła – Odra – Powódź 2010" oraz "Klastry i inicjatywy klastrowe".

Uwagi i korekty prosimy przesyłać do Biura Zjazdu: zjazd@kwiatkowski.edu.pl lub telefonicznie: +48 606 12 10 48.

Tekst po uwagach i korektach zostanie 6 października oficjalnie przedstawiony Ministerstwom Rozwoju Regionalnego i Infrastruktury oraz będzie kolportowany w środowiskach biznesu, nauki i polityki jako oficjalne stanowisko Powszechnego Zjazdu Ekonomistów, Menedżerów, Prawników i Historyków Morskich.

Niniejszy materiał zamieszczony został również na stronie http://kwiatkowski.edu.pl oraz na stronie Zjazdu: http://zjazdmorski/blogspot/com.