Plany budowy stopnia wodnego "Niepołomice" oraz stopnia wodnego "Podwale" zostały przyjęte przez Ministerstwo Gospodarki i potraktowane jako jedna inwestycja. Podkreślam, że taki sam pogląd na te projekty przyjęło Ministerstwo Infrastruktury oraz Krajowy Zarząd Gospodarki Wodnej. Potrzeba realizacji tych dwóch stopni wodnych jest bezdyskusyjna z uwagi na ich wielofunkcyjny charakter w skład którego wchodzi; ekologia, turystyka i rekreacja wodna, żegluga śródlądowa oraz odnawialne źródło energii. Dzięki realizacji tej inwestycji obszary nadrzeczne i sama rzeka Wisła zostaną włączone w życie społeczno-gospodarcze nie tylko Niepołomic.
Plany budowy stopnia wodnego "Niepołomice" oraz stopnia wodnego "Podwale" zostały przyjęte przez Ministerstwo Gospodarki i potraktowane jako jedna inwestycja. Podkreślam, że taki sam pogląd na te projekty przyjęło Ministerstwo Infrastruktury oraz Krajowy Zarząd Gospodarki Wodnej. Potrzeba realizacji tych dwóch stopni wodnych jest bezdyskusyjna z uwagi na ich wielofunkcyjny charakter w skład którego wchodzi; ekologia, turystyka i rekreacja wodna, żegluga śródlądowa oraz odnawialne źródło energii. Dzięki realizacji tej inwestycji obszary nadrzeczne i sama rzeka Wisła zostaną włączone w życie społeczno-gospodarcze nie tylko Niepołomic. Pozwolę sobie na przytoczenie wypowiedzi Pana Prof. dr hab. inż. Wojciecha Majewskiego Wiceprzewodniczącego Komitetu Gospodarki Wodnej PAN
"
Polska jest krajem o bardzo skromnych zasobach wodnych plasujących nas na jednym z ostatnich miejsc w Europie (1600 m3 na mieszkańca rocznie), a co więcej pojemność naszych zbiorników retencyjnych nie przekracza 6% średniego rocznego odpływu z terenu kraju, co również stawia nas na jednym z ostatnich miejsc pod tym względem w Europie. Trzeba sobie zdawać sprawę, że przy małych zasobach wodnych kraju racjonalne gospodarowanie wodą jest nieodzowne, a tego nie da się tego zrealizować bez odpowiedniej pojemności wody w zbiornikach retencyjnych. Nie można zakazać budowy nowych zbiorników zakładając, że przynoszą one tylko szkody ekologiczne w środowisku wodnym a szczególnie utrudniają migrację ryb. Wiadomo, że zbiorniki spełniają wiele bardzo ważnych funkcji gospodarczych i społecznych takich jak zaopatrzenie w wodę, ustabilizowanie poziomu wód gruntowych, żegluga czy rekreacja." (źródło "Biznes i Ekologia listopad/grudzień 2009")
Zrealizowanie budowy tych dwu stopni wodnych pomimo spowodowania trwałych przekształceń środowiska, korzystnie będzie oddziaływać na poprawę stanu jakościowego środowiska przyrodniczego. Zostanie powstrzymana erozja denna oraz nastąpi zwiększenie retencji dolinowej rzeki Wisły na tym ważnym ze względu na położenie Puszczy Niepołomickiej odcinku. Ochrona i zachowanie zasobów przyrodniczych przesuszonych dziś nadwiślańskich kompleksów leśnych Puszczy Niepołomickiej jest priorytetem.
Wysokość piętrzenia tych stopni wodnych będzie mieściła się w obrębie dość głęboko wyerodowanych brzegów rzeki. Wiązanie tej inwestycji ze spotęgowaniem zagrożenia powodziowego jest nieporozumieniem. Wody wezbraniowe i powodziowe będą swobodnie przepuszczane przez jazy identycznie jak ma to miejsce na zrealizowanych stopniach wodnych Kaskady Górnej Wisły.
Należy też rozwiać obawy, że te nowe stopnie wodne będą stanowiły barierę dla migracji ryb. Przy planowaniu stopnia wodnego "Niepołomice" i stopnia wodnego "Podwale" trzeba zwrócić szczególną uwagę na projekty przepławek dla ryb. Nie widzę powodu, by nie wziąć przykładu z Renu, gdzie najnowsze przejście dla ryb wędrownych w Iffezheim niedaleko Strassburga jest wzorcowym wręcz rozwiązaniem dla tego typu obiektów. Dzięki tej przepławce, każda ryba wędrująca w górę czy dół rzeki zostaje zarejestrowana, zmierzona i sklasyfikowana. Łososie występują już w lotaryńskich dopływach Renu po stronie francuskiej, natomiast po stronie niemieckiej widoczne są coraz częściej w górach Schwarzwaldu. Podobny obiekt w Niepołomicach mógłby być miejscem edukacji ekologicznej oraz ośrodkiem badawczym.
Podstawowymi dokumentami do rozpoczęcia tej inwestycji jest studium wykonalności i raport oddziaływania na środowisko. Należy zastanowić się jaki będzie udział naszego Miasta w tej inwestycji. Inwestycja może być zrealizowana w ramach umowy o partnerstwie publiczno-prywatnym, gdzie podmiot prywatny zainteresowany użytkowaniem przyszłej elektrowni wodnej partycypował będzie w kosztach budowy i eksploatacji stopnia wodnego. Taki mechanizm został zastosowany w inwestycji budowy stopnia wodnego "Nieszawa-Ciechocinek" poniżej zapory we Włocławku.
Można też zastosować rozwiązanie, że inwestorem części inwestycji tj. budowy stopnia wodnego "Niepołomice" będzie … Miasto i Gmina Niepołomice. Należałoby powołać spółkę celową w której 100% udziałów będzie miała Gmina Niepołomice. Zadaniem tej spółki celowej będzie pozyskanie środków z Narodowego Funduszu Gospodarki Wodnej i Ochrony Środowiska oraz funduszy z Unii Europejskiej na przygotowanie, oraz realizację budowy stopnia wodnego i elektrowni wodnej "Niepołomice". Nie należy wykluczać też dotacji z budżetu państwa, które mogą być pozyskane na ten cel. Dodam tylko, że pożyczki z NFGWiOŚ na inwestycje, które spełniają założenia polityki ekologicznej państwa są umarzane. Zabezpieczeniem pożyczek będą zyski uzyskiwane z przyszłej elektrowni wodnej. W tym wypadku właścicielem stopnia wodnego i elektrowni wodnej "Niepołomice" byłoby Miasto i Gmina Niepołomice. Po spłacie pożyczek zyski uzyskiwane przez elektrownię wodną tj. ok. 7 mln złotych rocznie, wpływałyby do budżetu gminnego.
Jest to propozycja pionierskiego rozwiązania nie stosowanego jeszcze w tego typu inwestycjach - ktoś musi być pierwszy.
Zbigniew Siedlarz
Koordynator Stowarzyszenia Miłośników Ziemi Niepołomickiej
ds. Promocji i Rewitalizacji Wiślanego Szlaku Żeglownego
komentarz zamieszczony w Gazecie Niepołomickiej - "marzec 2010
foto: Wiesław Żyznowski
Proszę Zaloguj by zagłosować.
Kliknij przycisk `Akceptuję`, aby ukryć ten pasek. Jeśli będziesz nadal korzystać z witryny bez podjęcia żadnych działań, założymy, że i tak zgadzasz się z naszą polityką prywatności. Przeczytaj informacje o używanych przez nas Cookies