Ministerstwo Infrastruktury zainspirowane przez Prezesa Zarządy Żeglugi Gdańskiej złożyło na ręce Prezesa KZGW pismo podważające zasadność pobierania dodatkowych opłat od polskich armatorów.

Dyskutowany powszechnie w społeczeństwie wodniackim podatek denny zdaniem Ministerstwa Infrastruktury narusza przepis art. 14a ustawy - Prawo wodne wskazujący, że grunty pokryte wodami powierzchniowymi płynącymi, stanowiącymi własność Skarbu Państwa, są zasobem nieruchomości Skarbu Państwa, do którego nie stosuje się przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. Ponadto przepis ten znajduje potwierdzenie w art. 21a ustawy o gospodarce nieruchomościami, stanowiąc, że w skład zasobu nieruchomości Skarbu Państwa, o którym mowa w art. 21 tej ustawy, nie wchodzą grunty pokryte wodami powierzchniowymi płynącymi, w rozumieniu ustawy - Prawo wodne.

Pan
Andrzej Sadurski
Prezes Krajowego Zarządu
Gospodarki Wodnej
W związku z pismem Pana Jerzego Latały, Prezesa Zarządy Żeglugi Gdańskiej zawierającym skargę na działania Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Gdańsku związane z zarządzeniem z dnia 10 grudnia nr 44/2007 skierowaną do prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie, oraz prośbę o podjęcie stosownych działań w tej sprawie, oraz w nawiązaniu po pisma Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej Pana Andrzeja Sadurskiego z dnia 17 września 2008 r. znak DINmsp-5/1/2008/tk zawierającego wyjaśnienia w tej sprawie Ministerstwo Infrastruktury pragnie przedstawić opinię prawną przygotowaną przez Departament Nieruchomości i Planowania Przestrzennego w MI.

Zgodnie z ogólną normą, ustawa o gospodarce nieruchomościami określa zasady gospodarowania nieruchomościami stanowiącymi własność Skarbu Państwa oraz własność jednostek samorządu terytorialnego. Jednocześnie przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami stosuje się do wszystkich nieruchomości stanowiących własność podmiotów publicznych, z wyłączeniem jednak tych nieruchomości, które ze względu na ich specyfikę, na mocy innych ustaw zostały poddane odrębnym regulacjom.

Przykładowe wyłączenia zawiera art. 2 pkt 8 ustawy, określający przedmiotowy zakres jej stosowania poprzez stwierdzenie, że ustawa nie narusza innych ustaw w zakresie dotyczącym gospodarki nieruchomościami, a w szczególności ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2005 r. Nr 239, poz. 2019, z późn. zm.).

Ustawodawca w art. 14a ustawy - Prawo wodne wskazał, że grunty pokryte wodami powierzchniowymi płynącymi, stanowiącymi własność Skarbu Państwa, są zasobem nieruchomości Skarbu Państwa, do którego nie stosuje się przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. Ponadto przepis ten znajduje potwierdzenie w art. 21a ustawy o gospodarce nieruchomościami, stanowiąc, że w skład zasobu nieruchomości Skarbu Państwa, o którym mowa w art. 21 tej ustawy, nie wchodzą grunty pokryte wodami powierzchniowymi płynącymi, w rozumieniu ustawy - Prawo wodne.

Odnosząc się do kwestii pobierania opłat za oddanie w użytkowanie gruntów innych niż wymienione w art. 14a ustawy – Prawo wodne, w świetle obowiązujących przepisów prawa nie można zgodzić się z poglądem przedstawionym w piśmie Pana Andrzeja Sadurskiego – Prezesa KZGW, iż organem upoważnionym do ustalania i pobierania opłat za korzystanie z tych gruntów jest dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej, na podstawie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zgodnie bowiem z treścią art. 23 ust. 1 ustawy, organem właściwym w sprawach gospodarowania nieruchomościami stanowiącymi zasób nieruchomości Skarbu Państwa jest starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej.

W związku z powyższym powołanie w ww. piśmie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, jako podstawy do wydania Zarządzenia przez Dyrektora RZGW regulującego wysokość opłat za korzystanie z portów, nadbrzeży, itp. stanowiących własność Skarbu Państwa nie znajduje uzasadnienia w omówionych przepisach. Ponadto należy zauważyć, że w Zarządzeniu nr 44/2007 Dyrektora RZGW w Gdańsku z dnia 10 grudnia 2007 r. nie zawarto odwołania do przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. Jednocześnie Ministerstwo Infrastruktury zwraca uwagę na pogarszające się warunki transportu wodnego śródlądowego w Polsce spowodowane niewłaściwym utrzymaniem dróg wodnych.

Obecna sytuacja powoduje, że krajowi przewoźnicy śródlądowej zmuszeni są do przenoszenia działalności żeglugowej na śródlądowe drogi wodne Niemiec i likwidacji żeglugi w Polsce. Obejmowanie polskich armatorów dodatkowymi opłatami oznacza tworzenie nowej bariery dla realizacji polityki transportowej MI w zakresie żeglugi śródlądowej.

Należy przypomnieć, że głównym celem wspólnej polityki transportowej UE jest stopniowa zmiana struktury gałęziowej transportu w kierunku zwiększenia w pracy przewozowej transportu udziału ekologicznych gałęzi transportu takich jak transport wodny śródlądowy. Polska jako państwo członkowskie UE jest włączona w realizację "Programu na Rzecz Rozwoju Żeglugi śródlądowej i Dróg Wodnych w Europie (NAIADES) - COM (2006) 6. W Stanowisku Rządu przyjętym przez Komitet Europejski Rady Ministrów przyjętym w dniu 4 stycznia 2008 r. stwierdza się m. in., że Rząd RP popiera dalsze działania wspierające rozwój żeglugi śródlądowej, w szczególności w aspekcie korzystnych rozwiązań finansowychi administracyjno-regulacyjnych.

W tej sytuacji Ministerstwo Infrastruktury zwraca się z uprzejmą prośbą o rozważenie zasadności pobierania dodatkowych opłat od polskich armatorów śródlądowych przez Dyrektorów Regionalnych Zarządów Gospodarki Wodnej.