Niemiecki Parlament Federalny uchwalił w dniu 3 lipca 2014 r. Ustawę o ogólnej płacy minimalnej (po niemiecku Mindestlohngesetz - MiLoG).1 Po zatwierdzeniu poprzez Radę Federalną Ustawa o płacy minimalnej (MiLoG) została opublikowana w dniu 15 sierpnia 2014 r. w Federalnym Dzienniku Ustaw (Bundesgesetzblatt) oraz weszła w życie 16 sierpnia 2014 r. Zgodnie z § 1 ust. 1 oraz 2 MiLoG każdy pracownik ma prawo do otrzymania od 1 stycznia 2015 r. wynagrodzenia za pracę w wysokości 8,50 € brutto za godzinę (60 min) pracy.

Także dla zagranicznych pracodawców w żegludze śródlądowej Ustawa o płacy minimalnej MiLoG znajduje zastosowanie w pełnym zakresie. § 20 Ustawy o płacy minimalnej MiLoG zakłada tylko, że pracownicy zatrudnieni są w „kraju". Należy więc wyjść z założenia, że wewnątrzniemiecki udział transportu, niezależnie czy chodzi o transport krajowy, transgraniczny lub tranzytowy podlega pod uregulowania dotyczące płacy minimalnej. Chodzi o przepisy wymuszające swoje zastosowanie w rozumieniu § 9 Rozporządzenia 593/2008 (Rom I), których to przestrzeganie jest uważane jako decydujące w celu zabezpieczenia swoich interesów publicznych, przede wszystkim zabezpieczenia swojej organizacji politycznej, socjalnej oraz ekonomicznej.

Jeżeli polscy lub czescy armatorzy lub dzierżawcy operują z własnymi załogami na niemieckich drogach śródlądowych, chodzi o fakt delegowania pracowników. Zgodnie z § 20 ust. 1 art. 1 Ustawy o płacy minimalnej (MiLoG) zarówno pracodawcy z siedzibą w kraju jak i pracodawcy z siedzibą za granicą są zobowiązani do płacenia swoim zatrudnianym w Niemczech pracownikom płacy minimalnej. Poza tym zgodnie z § 16 Ustawy o płacy minimalnej (MiLoG) dla zagranicznych pracodawców istnieje obowiązek zameldowania swoich wydelegowanych pracowników za pomocą wniosku w języku niemieckim. Zasadniczo dla zagranicznych pracodawców nie ma więc wyjątku od obowiązku płacenia wynagrodzenia minimalnego wydelegowanym pracownikom. Trzeba jednak brać pod uwagę, iż w przypadkach delegowania pracowników nie tylko prawo narodowe, lecz także zasady międzynarodowego prawa prywatnego oraz prawa unijnego powinny być przestrzegane. Wydelegowani z zagranicy do Niemiec pracownicy podlegają wymogom prawa handlowego, socjalnego i prawa pracy państwa swojego pochodzenia.

Zgodnie z § 16 Ustawy o płacy minimalnej (MiLoG) dla pracodawców z siedzibą za granicą istnieje obowiązek zameldowania swoich pracowników we właściwej administracji celnej za pomocą pisemnego wniosku w języku niemieckim oraz do złożenia oświadczenia o zapłacie wynagrodzenia minimalnego. To samo obowiązuje dla spółek wynajmujących pracowników od mających siedzibę za granicą spółek zatrudniających bezpośrednio pracowników. Zameldować pracowników powinna firma wynajmująca pracowników, oświadczenie o zapłacie płacy minimalnej powinna złożyć spółka zatrudniająca bezpośrednio pracowników. Jak te formalności mają dokładnie wyglądać oraz czy dokumenty te muszą być oddawane przy każdym wjeździe lub mogą być oddane łącznie, będzie ustalone w rozporządzeniu, które ma być dopiero przyjęte.
Urzędem odpowiedzialnym za meldowanie pracowników będzie Federalna Dyrekcja Skarbowa-zachód (Bundesfinanzdirektion West) w Kolonii.

Jak wyżej wyjaśniono, załogi na statkach nie należą do tych grup pracowników, które zostały wykluczone od obowiązywania płacy minimalnej. Z tego powodu także zagraniczni pracodawcy, zatrudniając załogi na jednostkach śródlądowych w Niemczech, zobowiązani są do płacenia ogólnej płacy minimalnej w wysokości 8,50 €. Ogólnie przyjęte w żegludze zasady prawa państwa bandery27, tzn. że marynarzy podlegają prawu państwa bandery statku, na którym pracują, zastąpione będą przez Ustawę o płacy minimalnej (MiLoG). Przy uregulowaniach o płacy minimalnej zgodnie z § 1 Ustawy o płacy minimalnej (MiLoG) chodzi o przepisy wymuszające swoje zastosowanie w rozumieniu § 9 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego oraz Rady Europejskiej (Rom I-VO). W związku z powyższym załogi na jednostkach śródlądowych, które są prowadzone poprzez polskich lub czeskich armatorów oraz dzierżawców, powinny być zapłacone zgodnie z Ustawą o płacy minimalnej (MiLoG). Ponadto polscy lub czescy armatorzy są zobowiązani do zameldowania swoich zatrudnionych w Niemczech pracowników zgodnie z § 16 Ustawy o płacy minimalnej (MiLoG) za pomocą oświadczenia w języku niemieckim oraz do sporządzania i przechowywania do dyspozycji dokumentów dot. płacenia płacy minimalnej zgodnie z § 17 Ustawy o płacy minimalnej (MiLoG).

Wyjątkiem od ww. obowiązków w rozumieniu wyżej przedstawionego orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości, podając przyczyny proporcjonalności, może zaistnieć tylko wtedy, jeżeli załogi są tylko krótkoczasowo zatrudnione w Niemczech. Warunkiem jest jednak, że załogi większość czasu pływają w Polsce lub Czechach. Dokładne okresy, kiedy chodzi o zatrudnienie krótkoczasowe, niestety nie są podane i także nie zostały rozstrzygnięte poprzez Trybunał Sprawiedliwości. Warunkiem jest jednak, że zatrudnienie w Niemczech w porównaniu do pozostałej czynności czasowo prawie nie gra żadnej roli. W takim przypadku może być nieproporcjonalnym żądaniem od pracodawcy, iż te niewiele godzin, które pracownik spędza w Niemczech, rozliczane są na podstawie płacy minimalnej oraz zgodnie z § 17 Ustawy o płacy minimalnej (MiLoG) sporządzone są odpowiednie dokumenty.

Całość tłumaczenia na język polski tekstu, opisującego szczegółowe uregulowania związane z płaca minimalną w żegludze śródlądowej - w tym dla operatorów (armatorów, dzierżawców) spoza Republiki Federalnej dostępna jest tu: Placa_minimalna.doc