Co to jest główka – każdy łodziarz to wie a jeszcze lepiej się dowiedział, gdy przynajmniej raz w swej karierze zaliczył z nią bliskie spotkanie. Natomiast skąd wywodzi się potoczna nazwa tej budowli regulacyjnej obawiam się, że odpowiedzi na to pytanie nie ma.

Pokrótce opiszmy więc co to jest ta "główka" czyli ostroga: jest to rodzaj budowli regulacyjnej stosowanej w hydrotechnice. Jej zadaniem jest jest zawężenie koryta rzeki i skoncentrowanie przepływu w tym węższym jego przekroju. Skutkiem takiego działania jest zwiększenie prędkości przepływu, a co za tym idzie również zwiększenie siły unoszenia rumowiska, przy równoczesnym jego odkładaniu w określonych miejscach, w których następuje zmniejszenie prędkości przepływu, tj. w wyłączonej przestrzeni międzyostrogowej.

Tama poprzeczna czyli ostroga regulacyjna, jej liniowy przebieg jest ustalony pod pewnym kątem w stosunku do nurtu rzeki, w linii regulacyjnej projektowanego brzegu znajduje się głowica ostrogi, stanowiąca zakończenie konstrukcji tamy. Ostrogi (tamy poprzeczne) w zależności od usytuowania w stosunku do osi nurtu dzielą się na:

- ostrogi prostopadłe,
- ostrogi podprądowe,
- ostrogi zaprądowe.

Budowle regulacyjne w obrębie wody brzegowej powinny być utrzymywane w stanie technicznym wymaganym w projekcie regulacji. Powinny one w szczególności zachowywać przewidziany projektem kształt geometryczny, wysokość i wymagane ubezpieczenie skarp i głowicy. Budowle te powinny być systematycznie oczyszczane z namułów i wszelkiego rodzaju zanieczyszczeń oraz porostu traw i krzewów.

Szczególnie ważne jest, by stan głowic ostróg odpowiadał ściśle danym projektowym. Wszelkie skrócenia ostróg bądź zmiana nachylenia skarp ich głowic powodują niekorzystne zmiany w przekroju poprzecznym trasy regulacyjnej i hydraulice koryta. W naszym przypadku można by wiele mówić o skutkach zaniedbań w konserwacji tych budowli wodnych, które na Odrze i nie tylko są widoczne gołym okiem od lat a skutki tych wieloletnich zaniedbań zaczynają być dotkliwe nie tylko dla żeglowności ale też w szerokim rozumieniu gospodarki wodnej.

I w tym momencie chcę przejść do meritum sprawy, czyli jak temat zaniedbań ma się do stanu faktycznego na dzień dzisiejszy. W cieniu medialnej wrzawy wokół prac zmierzających do zabezpieczenia przeciwpowodziowego Wrocławskiego Węzła Wodnego jednak na Odrze Środkowej coś się dzieje. Otóż po ogłoszonym w roku 2012 przetargu na odbudowę zabudowy regulacyjnej rzeki Odry przetargi-polska.com RZGW wyłoniło zwycięzcę przetargu - wrocławską firmę Eco – Polcon SP. z o.o.


(kliknij aby powiększyć)
No i zaczęło się, w ubiegłym roku wyremontowano na lewym brzegu odcinka głogowskiego rzeki Odry 23 ostrogi, w roku bieżącym trwają prace przy lewym brzegu, na odcinku od Radoszyc w kierunku Chobieni. Na pierwszy rzut oka wyglądają przyzwoicie, ich konstrukcja jednak odbiega od tych starych, przedwojennych i od ostróg niemal od podstaw odtwarzanych przez Niemców na Odrze granicznej od km 542 zegluga-rzeczna.pl/readmore228. Nie chcę się na ten temat wypowiadać gdyż nie jestem fachowcem w branży hydrotechnicznej, ale z perspektywy przepływanych na rzece lat mam pewne zastrzeżenia.

A jak wyglądają patrząc z linii brzegowej te już gotowe i te w trakcie przebudowy - pragnę w tym miejscu pokazać.