W związku z wizytą Prezydenta Czeskiej Republiki Pana Miloąa Zemana w Parlamencie Europejskim w Strasburgu w dniu 26.02.2014r z inicjatywy czeskiego Posła Parlamentu Europejskiego Vojtecha Mynářa otwarta została wystawa poświęcona międzynarodowemu Projektowi Dokończenia Budowy Kanału Dunaj-Odra-Łaba zatytułowana „PRZYSZŁOŚĆ ŚRÓDLĄDOWYCH DRÓG WODNYCH W UE- TEN-T I KORYTARZ WODNY DUNAJ-ODRA-ŁABA”. Uczestnikami tego wydarzenia byli Europarlamentarzyści i Parlamentarzyści Czeskiej Republiki, Polski, Słowacji i Niemiec, a także przedstawiciele licznych środowisk popierających transport wodny śródlądowy w tych krajach.

Polską delegację stanowili:

- Poseł Parlamentu Europejskiego - Danuta Jazłowiecka,
- Europoseł Bogusław Liberadzki
- Europoseł Adam Gierek
- Poseł na Sejm RP - Piotr Chmielowski
- Wiceprezes Zarządu Portów Morskich Szczecin-Świnoujście – Paweł Adamarek
- Z-ca dyrektora ds. handlowych i marketingu/Zarząd Portów Morskich Szczecin-Świnoujście – Aneta Szreder-Piernicka
- Członek Rady Interesantów Portów Morskich Szczecin-Świnoujście – Zbigniew Antonowicz
- Prezes Stowarzyszenia na Rzecz Rozwoju Żeglugi Śródlądowej i Dróg Wodnych „Rada Kapitanów Żeglugi Śródlądowej” - Kpt.ż.śr.Czesław Szarek
- Przewodniczący Rady Gospodarki Wodnej Górnej Odry i Wisły - Stanisław Staniszewski
- Pełnomocnik Prezydenta Miasta Kędzierzyn-Koźle ds. rzeki Odry - Gabriela Tomik

W samo południe 26.02.2014r na forum plenarnym Parlamentu Europejskiego w Strasburgu przemawiał Prezydent Czeskiej Republiki Miloą Zeman. W trakcie oficjalnego przywitania z Członkami Europarlamentu, wspomniał też o zasiadającej na galerii delegacji z Polski. Podczas swojego wystąpienia Prezydent potraktował bardzo rzeczowo ale i dowcipnie potrzebę dalszego integrowania się Europy. Omawiając potrzeby transportu europejskiego szczególny akcent położył na potrzebę wyrównania standardów dróg wodnych Europy Środkowej z drogami wodnymi Europy Zachodniej.

Przemawia Prezydent Republiki Czeskiej - Miloą Zeman
W przerwie między obradami Parlamentu Europejskiego a zaplanowanym na godzinę 16.00 otwarciem przez Prezydenta Zemana wystawy, uczestnicy delegacji Czech, Polski i Słowacji zwiedzili starą część miasta zwaną „Les petite Paris”.

Przedstawiciele polskiej, czeskiej i słowackiej żeglugi śródlądowej
W oczekiwaniu na przybycie Prezydenta i towarzyszących mu osób w galerii Swan-Bar-PE, odbywały się rozmowy kuluarowe pomiędzy Europosłami, Posłami, dyplomatami i przedstawicielami innych zaproszonych środowisk.

Wystawa pt „Przyszłość śródlądowych dróg wodnych w UE - TEN-T i Korytarz Wodny Dunaj-Odra-Łaba” poprzedzona krótkimi wystąpieniami Prezydenta Czech Miloąa Zemana i Europosła Vojtecha Mynářa (na zdjęciu powyżej) została otwarta poprzez symboliczne przecięcie niebieskiej wstęgi.

Centralny element wystawy stanowił dywan z mapą Korytarzy Transportu Wodnego Dunaj-Odra-Łaba (na zdjęciu powyżej). Ekspozycje pionowe przedstawiały, mapy, grafiki, zdjęcia, artykuły, rozwiązania architektoniczno-przestrzenne, dorobek pokoleń i oczekiwania w zakresie transportu wodnego śródlądowego w tej części Europy. Każdy z gości otrzymał od organizatora książkę poświęconą tej tematyce z podpisem gościa honorowego, Prezydenta Miloąa Zemana.

Prezydent dał polskiej delegacji niezwykły przywilej bezpośredniej z nim rozmowy (zdjęcie powyżej). Podczas rozmowy przekazany został list Prezydenta Miasta Kędzierzyn-Koźle, Tomasza Wantuły do Prezydenta Republiki Czeskiej Miloąa Zemana. Dostąpiliśmy też zaszczytu osobistego odprowadzenia Prezydenta do oczekującego nań samochodu.

Kolejnym punktem programu była międzynarodowa debata poświęcona przyszłości dróg wodnych w UE z udziałem w sieci TEN-T korytarzy:

- Łabska Droga Wodna (E 20)
- Korytarz Wodny Dunaj–Odra–Łaba (E 20, E 30)
- Odrzańska Droga Wodna Świnoujście–Koźle–Ostrawa (E 30)
- Droga Wodna Wagu (E 81)

Wynik spotkania i dyskusji przedstawicieli Rządu Czeskiego z Prezydentem Czeskiej Republiki Miloąem Zemanem na czele, przedstawicielami służb gospodarki wodnej Słowacji, Europarlamentarzystami i Posłami Czeskiej Republiki i Polski oraz zaproszonymi środowiskami gospodarczymi (porty morskie Szczecin-Świnoujście), samorządowymi, naukowymi i żeglugowymi, żywotnie zainteresowanymi gospodarką wodną i drogami wodnymi został zawarty w Memorandum stanowiącym załącznik do niniejszego sprawozdania.

Reprezentacja spraw Odry ze Śląska Opolskiego z europosłem Republiki Czeskiej - Vojtechem Mynářem (drugi z lewej)
Na zakończenie delegacja ze Śląska Opolskiego przekazała plansze symbolizujące nowe spojrzenie społeczne na Odrzańską Drogę Wodną w Korytarzu Transportowym CETC-ROUTE65 na ręce Europosła Vojtecha Mynářa, który zadeklarował osobiste ich przekazanie Prezydentowi Czeskiej Republiki, Miloąowi Zemanowi.

---

MEMORANDUM UCZESTNIKÓW
międzynarodowej debaty specjalistów, która odbyła się w Strasburgu w dniu 26. 2. 2014 z inicjatywy Posła Parlamentu Europejskiego Vojtěcha Mynářa, przy okazji wizyty Prezydenta Republiki Czeskiej Pana Miloąa Zemana w Parlamencie Europejskim, związanej z otwarciem wystawy „Przyszłość śródlądowych dróg wodnych w UE – TEN–T i korytarz wodny Dunaj – Odra – Łaba"

Aktualny żeglugi śródlądowej i dróg wodnych w Europie Środkowej

1) Europejska sieć dróg wodnych w regionie Europy Środkowo–Wschodniej odznacza się ogromną niespójnością, co jest wynikiem uwarunkowań historycznych, niedocenianiem roli żeglugi śródlądowej i jej infrastruktury.

2) Wynikiem tego niefortunnego splotu okoliczności jest katastrofalny spadek znaczenia żeglugi śródlądowej w Rzeczpospolitej Polskiej, Republice Czeskiej i Republice Słowackiej, co ostro kontrastuje z obecnym stanem w krajach UE–15 (tzw. „starej” Unii).

3) Sytuacja ta ma negatywny wpływ na rozwój gospodarczy dużych regionów, na bilans systemów transportowych w tych krajach, a także na funkcjonowanie rynku transportowego, który powinien działać w sposób wspierający konkurencyjność i prowadzić do realizacji celów opisanych w tzw. Białej Księdze Transportowej: „Plan utworzenia jednolitego europejskiego obszaru transportu – dążenie do osiągnięcia konkurencyjnego i wydajnego systemu transportu skutecznie wykorzystującego wszystkie środki – KOM (2011) 144 w końcowym brzmieniu".

4) Struktura Transeuropejskiej Sieci Transportowej TEN–T zakłada dla korytarzy łączących główne ośrodki z niższym potencjałem wzrostu wykorzystywanie co najmniej trzech rodzajów transportu (trimodalność), co w wyżej wymienionych regionach nie jest realizowane.

Kierunki poprawy sytuacji

5) Naprawa polega przede wszystkim na systematycznej rozbudowie i modernizacji funkcjonujących obecnie sieci śródlądowych dróg wodnych w Europie Środkowej i przynależnej infrastruktury. Ten proces wymaga uzupełnienia Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady Unii Europejskiej o głównych zamierzeniach UE w kierunku rozwoju Transeuropejskich Sieci Transportowych (TEN–T) o odpowiednie odcinki dróg wodnych.

6) Kluczowymi brakującymi trasami o znaczeniu europejskim są w tym obszarze korytarze objęte „Europejską umową o głównych śródlądowych dróg wodnych o międzynarodowym znaczeniu (AGN)”, a mianowicie:

• Łabska Droga Wodna (E 20)
• Korytarz Wodny Dunaj–Odra–Łaba (E 20, E 30)
• Odrzańska Droga Wodna Świnoujście–Koźle–Ostrawa (E 30)
• Droga Wodna Wagu (E 81)

7) Z wymienionych korytarzy częścią Transeuropejskiej Sieci Transportowej TEN–T są obecnie tylko Droga Wodna Łaby od Hamburga do Pardubic i Droga Wodna Wagu do Żyliny, natomiast trasy Korytarza Wodnego Dunaj–Odra–Łaba i Odrzańskiej Drogi Wodnej od kanału Odra – Havela do Śląska, mimo wszelkich wysiłków nie udało się zakwalifikować do tej sieci. W ramach systematycznego programu prowadzącego do usunięcia wąskich gardeł i uzupełnienia brakujących połączeń należy szukać rozwiązań wszystkimi dostępnymi sposobami na poziomie krajowym, międzynarodowym a w szczególności na poziomie UE . Kompromisem mogłoby być zaszeregowanie wszystkich tych dróg wodnych do Transeuropejskiej Sieci Transportowej TEN–T.

Na czym można się oprzeć

8) Podstawę współpracy na Drodze Wodnej Łaby stanowi Wspólne Oświadczenie o Intencji Współpracy, Celach i Działaniach Transportowych na Łabskiej Drodze Wodnej aż do stopnia wodnego Geesthacht koło Hamburga, podpisane 31.lipca 2006 pomiędzy Federalnym Ministerstwem Transportu, Budownictwa i Mieszkalnictwa Republiki Federalnej Niemiec i Ministerstwem Transportu Republiki Czeskiej. Realizacja tego oświadczenia została potwierdzona przez Panią Kanclerz Angelę Merkel w dniu 6. czerwca 2011.

9) Znaczącym kamieniem milowym wspierającym wyżej wymienione cele są pozytywne wyniki rozmów prezydentów Polski i Czech, panów Bronisława Komorowskiego i Milosza Zemana w Warszawie w dniach 24 – 25 maja 2013.

10) Na poziomie regionalnym istotne są wspólne stanowiska polskich wojewodów i marszałków z regionów położonych wzdłuż rzeki Odry, a także uchwała Stowarzyszenia Krajów (Regionów) Czeskiej Republiki, wspierająca przygotowania i stopniową realizację korytarza wodnego Dunaj–Odra–Łaba ( 26.4.2013).

11) Spośród wielu głosów specjalistów należy wyróżnić wnioski ze znaczących międzynarodowych konferencji, odbytych w Ostrawie w 2013 r. - konferencji „Transport ” i konferencji „Dunaj–Odra–Łaba”, które jednoznacznie wspierały realizację transgranicznej drogi wodnej Koźle–Ostrawa w ramach realizacji korytarza wodnego Dunaj–Odra–Łaba.

Propozycje aktualnych kroków

12) Zdecydowane działania zapewniające szybkie usuwanie wąskich gardeł wpływających na funkcjonalność Łabskiej Drogi Wodnej, w szczególności stopnia wodnego Decin i przedłużenie drogi wodnej do Pardubic,

13) Stabilizacja międzynarodowego statusu prawnego Łabskiej Drogi Wodnej między Republiką Czeską i Republiką Federalną Niemiec, zgodnie z historycznych zmianami i umowami, zapewniającymi swobodny dostęp do morza i do sieci europejskich dróg wodnych,

14) Wzmocnienie i rozszerzenie czesko–polskiej grupy roboczej dla korytarza wodnego Dunaj–Odra–Łaba. Aktualne cele to przygotowanie traktatu polsko–czeskiego, dotyczącego określenia punktów stycznych oraz współpracy w przygotowaniu i realizacji Korytarza Wodnego Dunaj–Odra–Łaba, na podstawie odpowiedniej dokumentacji technicznej, ekonomicznej i środowiskowej – przede wszystkim studium wykonalności,

15) Skuteczne negocjacje z innymi zainteresowanymi państwami, ogólna poprawa współpracy międzynarodowej w dziedzinie żeglugi śródlądowej,

16) Stabilizacja trasy i włączenie do planów zagospodarowania przestrzennego korytarza wodnego Dunaj–Odra–Łaba na całej długości na terytorium wszystkich uczestniczących państw,

17) Realizacja modernizacji Odrzańskiej Drogi Wodnej na terenie Polski, ujętej w Dokumencie implementacyjnym (DI) do Strategii Rozwoju Transportu Rzeczpospolitej Polskiej do 2020, z osiągnięciem minimum IV klasy drogi wodnej,

18) Realizacja transgranicznej drogi wodnej Koźle–Ostrava z uwzględnieniem Portu Ostrava–Bohumin i planowanego wspólnego Centrum Logistycznego Gorzyczki–Věřňovice na terenie strefy EUWT– TRITIA. Te inwestycje zapewnią znaczący wkład w rozwój gospodarczy regionu (stworzenie warunków dla powstawania nowych ośrodków produkcji i handlu, a w efekcie powstanie nowych miejsc pracy), umożliwią konkurencyjną działalność przedsiębiorcom ze względu na szybsze połączenia z innymi regionami Europy oraz lepszy dostęp do rynków światowych za pośrednictwem korytarza Bałtyk - Adriatyk.

19) Zaplanować działania prowadzące do dokończenia korytarza wodnego Dunaj–Odra–Łaba dla poszczególnych odcinków.

20) Systematyczna praca w kierunku podjęcia przez Komisję Europejską kroków legislacyjnych zmierzających do włączenia korytarza wodnego Dunaj–Odra–Łaba i Odrzańskiej Drogi Wodnej do systemu Transeuropejskiej Sieci Transportowej TEN–T. Podstawą powinno być przyspieszone opracowanie studium wykonalności i wspierające stanowiska uczestniczących państw.

20) Wspieranie kroków zmierzających do możliwości skorzystania z funduszy europejskich w ramach Programu Operacyjnego Transport na lata 2014–2020, ukierunkowanego na rozbudowę i ulepszenie infrastruktury dróg wodnych środkowoeuropejskich członków UE.