W latach 50. minionego stulecia żegluga pasażerska przeobraziła się z komunikacyjnej na turystyczną. W latach 1954-1955 wzięciem cieszyły się wiślane przewozy długodystansowe, na liniach z Warszawy do Płocka, Włocławka, Tczewa i Gdańska oraz w górę Wisły - do Puław i Sandomierza. Dużą popularność zyskały rejsy wczasowe, trwające po 8 dni, na trasie Warszawa - Gdańsk, liczącej 448 kilometrów i pokonywanej z prądem w ciągu 37 godzin oraz pod prąd - przez 49 godzin. Ostatnie rejsy wczasowe parowymi, bocznokołowymi statkami pasażerskimi z Warszawy do Gdańska odbyły się w 1971 roku. Potem długodystansowa żegluga pasażerska na Wiśle zamarła. Dlaczego?

- W Polsce, na obszarze zaborów, żeglugę parową na Wiśle uruchomiono w drugiej połowie XIX stulecia - przypomina dr inż. Jerzy Litwin, dyrektor Centralnego Muzeum Morskiego w Gdańsku. - Sprzyjały temu rozwój przemysłu i szybki wzrost liczby ludności, co zwiększało potrzeby transportowe, przekraczające możliwości funkcjonujących wówczas i budowanych linii kolejowych.

Zgodnie z doktryną socjalistyczną następowała jednak przymusowa centralizacja i upaństwowienie wszystkich sektorów gospodarki. W 1948 roku zlikwidowano spółdzielnie, a w roku 1950 - firmy prywatne. W roku 1948 utworzono Państwową Żeglugę na Wiśle w Warszawie i Państwową Żeglugę na Odrze, które przejęły tabor wszystkich przewoźników śródlądowych. Po upaństwowieniu taboru armatorów prywatnych i spółdzielczych na Wiśle przewozami towarowymi i pasażerskimi, o zasięgu lokalnym, zajmowały się Żegluga Krakowska i Żegluga Bydgoska, natomiast przewozami pasażerskimi - Żegluga Warszawska i Żegluga Gdańska.

W roku 1949 przedsiębiorstwa żeglugowe znad Odry i Wisły połączono, tworząc Państwową Żeglugę Śródlądową we Wrocławiu (PŻŚ). Następnie wyodrębniono i przekazano przewozy pasażerskie firmie Polska Żegluga Rzeczna "Vistula". Powstały też oddziały PŻŚ - Żegluga na Odrze i Żegluga na Wiśle, z ekspozyturami w większych miastach leżących nad tymi rzekami. Po utworzeniu w 1951 roku Ministerstwa Żeglugi podporządkowano mu żeglugę śródlądową.

PŻŚ podzielono na Przedsiębiorstwo Państwowe Żegluga na Odrze we Wrocławiu i Przedsiębiorstwo Państwowe Żegluga na Wiśle, z ekspozyturami m.in. w Warszawie i w Bydgoszczy. W 1958 roku, w rezultacie reorganizacji, powstały armatorskie przedsiębiorstwa mazurskie, odrzańskie i Żegluga na Wiśle. Tę ostatnią podzielono na Żeglugę Krakowską, Żeglugę Bydgoską, Żeglugę Warszawską i Żeglugę Gdańską. Taka organizacja żeglugi śródlądowej przetrwała do zmian gospodarczych i politycznych w roku 1989.

Co z drogami wodnymi zrobiono po tej dacie - widzimy dziś w całej "okazałości" a raczej mizerii.