Stopień Wodny Janowice – stopień wodny na Odrze we wsi Jeszkowice w gminie Czernica w powiecie wrocławskim, jeden ze stopni Odrzańskiej Drogi Wodnej. Znajduje się na 233 km szlaku żeglugowego i został wybudowany w latach 1912 – 1916, składał się ze śluzy pociągowej, jazu kozłowo-iglicowego oraz zabudowań. Zespół połączono mostem drogowym z wsią Janowice. Wieś ta kryje ponurą tajemnicę obozu zbornego dla Niemców przed wysiedleniem, a co tam się działo to postaram się niebawem opowiedzieć w miarę dostępu do relacji naocznego światka wydarzeń.

W 1920 roku rozpoczęto budowę przepływowej elektrowni wodnej Janowice, którą ukończono trzy lata później. Elementy maszynowe dostarczono drogą wodną, stąd też w południowo-wschodnim narożniku budynku postawiono żurawia. Elektrownia została wyposażona w dwie turbiny Francisa wyprodukowane przez firmę Siemens – Schuckert o łącznej mocy 1,1MW.

Natomiast dwie śluzy wodne tego stopnia zlokalizowane w 232,40 km biegu rzeki Odry są śluzami komorowymi, pociągowymi o wymiarach:

śluza Janowice I: 187,8 × 9,6 m
śluza Janowice II: 225,0 × 12,0 m
przy spadzie wynoszącym 3,4 m.

Śluza Janowice I wybudowana została w latach 1912–1916, natomiast Janowice II w roku 1940. Warto zwrócić uwagę na czas budowy stopnia wodnego przy ówczesnym zasobie sprzętu i stopniu mechanizacji. Wybudowanie komory śluzowej i jazu w okresie 4 lat jest dziś terminem nierealnym (patrz stopień wodny Malczyce).





Dziś – po kapitalnym remoncie śluzy II i zaawansowanych pracach przy modernizacji jazu - przyszła kolej na infrastrukturę brzegową. I tak kamienna skarpa brzegowa prawego brzegu górnego kanału wejściowego po kilkudziesięciu latach ponownie ujrzała światło dzienne. Po prostu wycięto gąszcz samosiejek gęsto ją porastający. Ukazał się obraz zniszczenia jaki spowodował układ korzeniowy krzewów i drzewek.

Wykonawca po odsłonięciu skarpy początkowo zamierzał całkowicie rozebrać okładzinę kamienną i po nowelizacji kąta nachylenia zastosować narzut kamienny chroniony metalową siatką. Jednak przeważył głos rozsądku i końcowym rezultatem będzie odnowienie i uzupełnienie ubytków w konstrukcji dotychczasowej skarpy.

Powyżej skarpy powstaje całkowicie nowy wał chroniący pobliskie zabudowania. Wzdłuż lewego brzegu dolnego kanału powstaje nowa szutrowa droga łącząca się z lewobrzeżnym wałem, który również został wykoszony i pozbawiony chaszczy i zarośli.

Tak więc stopień wodny Janowice wraz z elektrownią powoli staje się wzorcowym pomnikiem dbałości wrocławskiego RZGW o drogi wodne a z chwilą zrealizowania ambitnego projektu „Transodrzańskiej Ścieżki Rowerowej” i gdy - wzorem górnego Dunaju - powstanie przy niej sieć nadrzecznych knajpek - stopień wodny Janowice stanie się idealnym miejscem kontaktu z przyrodą i rzeką dla wrocławskich mieszczuchów.