Przez trzy lata naukowcy z Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie będą badać wytrzymałość wałów przeciwpowodziowych, usypanych w Czernichowie.

To pierwszy w Polsce pilotażowy eksperyment, który ma pozwolic na przygotowanie zabezpieczeń przeciwpowodziowych wzdłuż Wisły i ochrony ludzi przed wielką wodą.

- Na wiosnę przyszłego roku powstanie eksperymentalne obwałowanie. Ściany wału zostaną zbudowane z użyciem różnorodnych materiałów o składzie podobnym do istniejących wałów wiślanych w gminie Czernichów - mówi prof. Krzysztof Zieliński, kierownik Katedry Informatyki na Wydziale Informatyki, Elektroniki i Telekomunikacji AGH.
Zbiornik w kształcie prostokąta

Eksperymentalny zbiornik zostanie zbudowany na terenie Zespołu Szkół Rolniczego Centrum Kształcenia Ustawicznego, na tzw. czernichowskich błoniach. Będzie w kształcie prostokąta - o długości 150 m, szerokości 60 m i głębokości 4 metrów.

- Podobne badania zarówno na wałach eksperymentalnych, jak i istniejących przeprowadzane są w Holandii, gdzie ze względu na położenie geograficzne inteligentne zarządzanie przeciwpowodziowe jest niezbędne - mówi prof. Zieliński.

Naukowcy będą monitorować cały obiekt i wszystkie symulowane przez nich procesy zachodzące w zbiorniku, także w przypadku przerwania jednego z brzegów. Po wpompowaniu do niego wody, na brzegach polderu, a także wałach wiślanych zostaną zamontowane przyrządy pomiarowe, jak czujniki i sondy, rejestrujące np. ciśnienie i temperaturę wewnątrz wałów.

- Będziemy obserwować reakcje zachodzące w obwałowaniach pod wpływem fal o różnym przebiegu w czasie i wysokości - dodaje szef Katedry Informatyki.
Skorzysta nie tylko Czernichów

Analizy będą pomocne samorządom oraz instytucjom odpowiedzialnym za zabezpieczenie przeciwpowodziowe w działaniach w stanach zagrożenia powodzią. Dadzą też wskazówki, jak należy wały konserwować i je remontować, żeby zachowały właściwe parametry.

- Badania te ułatwią też zarządzanie kryzysowe. Będą bazą do opracowania zabezpieczenia przeciwpowodziowego nie tylko w czernichowskiej gminie, ale w całej Polsce w rejonie przepływu Wisły - twierdzi Szymon Łytek, wójt gminy Czernichów.

Projekt jest realizowany z funduszy Narodowego Centrum Badań i Rozwoju. W ramach konkursu Programu Badań Stosowanych, na jego realizację z terminem zakończenia do końca pierwszego półrocza 2016 r. uczelnia otrzymała 16 mln złotych.

Budowa zbiornika do testów w Czernichowie jest wkomponowana w Program Ochrony Przed Powodzią w Dorzeczu Górnej Wisły, jaki ma być wprowadzany do 2030 roku w pięciu województwach: małopolskim, lubelskim, podkarpackim, śląskim, świętokrzyskim.

Obecnie uczelnia jest na etapie prac przygotowawczych do budowy zbiornika, uzyskiwania na nią pozwoleń i doboru materiałów z jakich zbiornik zostanie wykonany.
Doświadczeni przez powódź

Do zbudowania eksperymentalnego polderu nie bez powodu wybrano gminę Czernichów. Trzy lata temu została mocno zniszczona przez powódź. Np. w Kłokoczynie niewiele zabrakło do przerwania wałów. Były tak nasiąknięte wodą, że strażacy z worków robili na nich ścieżki do noszenia piasku w wypełnienia wyrwy pod wałem.

W badaniach, oprócz informatyków będą też uczestniczyć naukowcy z Katedry Hydrogeologii i Geologii Inżynierskiej oraz Katedry Geoinformatyki i Informatyki Stosowanej. Wały zbuduje firma "Sweco Hydroprojekt", a miernikami i przesyłaniem danych zajmie się firma "Neosentio" z Krakowa.