20 stycznia br. została podpisana w Brześciu na Białorusi Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Białorusi o transporcie wodnym śródlądowym. Umowę podpisała podsekretarz stanu w Ministerstwie Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej Anna Wypych-Namiotko. Ze strony Rządu Republiki Białorusi Umowę podpisał Minister Transportu i Komunikacji Iwan Iwanowicz Szczerbo (foto).

Celem proponowanej Umowy jest stworzenie niezbędnych warunków prawno-traktatowych dla rozwoju wzajemnych przewozów towarowych i pasażerskich żeglugą śródlądową, a także przewozów tranzytowych, kabotażowych i przewozów z krajami trzecimi. Umowa ma się również przyczynić do rozwoju śródlądowej żeglugi turystycznej, indywidualnej i zbiorowej.

W preambule Umowy wskazuje się na intencje Rządów obydwu krajów, które zamierzają rozwijać współpracę w transporcie wodnym śródlądowym, co ma w przyszłości zaowocować uruchomieniem ruchu żeglugi towarowej, pasażerskiej i turystycznej na śródlądowych drogach wodnych między nimi i w połączeniach międzynarodowych.

Artykuł 1 określa właściwe organy Strony polskiej i Strony białoruskiej odpowiedzialne za wdrożenie i przestrzeganie postanowień Umowy. Zawiera on też definicje określeń stosowanych w tekście Umowy. Definicje te wykorzystują dorobek i praktykę prawa międzynarodowego stosowanego w żegludze śródlądowej w Europie oraz przepisy ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o żegludze śródlądowej (Dz. U. z 2006 r. Nr 123, poz. 857 z późn. zm.).

W Artykule 2 obie Strony przyznają sobie, na zasadzie wzajemności, prawo do korzystania ze
śródlądowych dróg wodnych i innych urządzeń wykorzystywanych w przewozach towarów i osób w żegludze śródlądowej między nimi oraz w żegludze do państw trzecich.

Artykuł 3 Umowy stanowi, że statki obydwu krajów, zgodnie z zasadą swobody żeglugi, mogą
prowadzić przewozy tranzytowe oraz przewozy kabotażowe wykorzystując ich śródlądowe drogi wodne.

W myśl postanowień zawartych w Artykule 4 statki, jak również ich załogi, pasażerowie i ładunki, podlegają przepisom prawa państwa na terytorium, którego się znajdują. Dotyczy to też dokumentów znajdujących się na statku oraz dokumentów przewozu ładunków niebezpiecznych. Zastosowanie tu będą miały przepisy ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2006 r., Nr 234, poz. 1694 z późn. zm.).

W Artykule 5 obydwa kraje przyznają statkom śródlądowym zarejestrowanym w swoich państwach takie samo traktowanie, jakie jest przyznane ich statkom przy korzystaniu ze śródlądowych dróg wodnych, portów, urządzeń wodnych i innych instalacji i urządzeń wykorzystywanych przez żeglugę śródlądową. Podejście takie jest zgodne prawem Unii Europejskiej i zobowiązaniami Polski wynikającymi z członkostwa w Światowej Organizacji Handlu WTO.

Artykuł 6 dotyczy kontroli granicznej i celnej statków oraz ładunków znajdujących się na śródlądowych drogach wodnych obu Umawiających się Stron.

Artykuł 7 reguluje warunki wjazdu i pobytu załogi i pasażerów statku Umawiającej się Strony, zgodnie z przepisami prawa obowiązującymi na terytorium obu Państw. Do tego artykułu mają zastosowanie odpowiednio postanowienia Umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Białorusi o ruchu osobowym z dnia 21 grudnia 2007 r., zawartej w drodze wymiany not.

Artykuł 8 reguluje kwestie postępowania przy wypadkach żeglugowych i innych niebezpiecznych sytuacjach, w jakich znalazł się statek żeglugi śródlądowej. Proponuje się, aby w takich przypadkach statkom, załodze, pasażerom oraz ładunkowi drugiej Umawiającej się Strony udzielana była taka sama pomoc jak statkom własnym, ich załogom, pasażerom oraz ładunkowi, zgodnie z przepisami wewnętrznymi każdej ze Stron. Do tego artykułu odnoszą się przepisy art. 5 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o żegludze śródlądowej (Dz. U. z 2006 r. , Nr 123, poz. 857 z późn. zm.) oraz rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 22 stycznia 2002 r. w sprawie szczegółowego trybu postępowania w związku z wypadkami żeglugowymi na śródlądowych drogach wodnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 17, poz. 161).

Umowa została zawarta na czas nieograniczony, zachowując jednocześnie możliwość jej
wypowiedzenia w dowolnym czasie poprzez pisemną notyfikację.

Projekt parafowanej Umowy został notyfikowany do Komisji Europejskiej w dniu 26 lipca 2011 r., zgodnie z art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej dotyczącym zasady lojalnej współpracy pomiędzy państwami członkowskimi a Unią Europejską.

Związanie Rzeczypospolitej Polskiej ww. Umową wymaga zatwierdzenia przez Radę Ministrów
stosownie do postanowień art. 12 ust. 3 ustawy z dnia 14 kwietnia 2000 r. o umowach
międzynarodowych (Dz. U. Nr 39, poz. 443, z 2002 r. Nr 216, poz. 1824, z 2010 r. Nr 213, poz. 1395 oraz z 2011 r. Nr 117, poz. 676).